Key Takeways
- Sokongan emosi lebih penting daripada tekanan. Anak memerlukan galakan dan penghargaan sepanjang proses menghafaz al-Quran.
- Rutin yang konsisten membantu hafazan. Tetapkan masa khusus untuk hafalan baru dan murajaah tanpa mengganggu keperluan rehat anak.
- Ibu bapa tidak perlu menjadi hafiz untuk membantu. Mendengar bacaan, menyediakan suasana kondusif dan bertanya perkembangan hafazan sudah menjadi satu bentuk sokongan.
Menghafaz al-Quran bukan sekadar proses mengingati ayat demi ayat. Ia memerlukan disiplin, pengulangan, kesabaran dan persekitaran yang membantu anak kekal konsisten. Dalam proses ini, ibu bapa memainkan peranan yang sangat besar. Usaha menyokong hafazan anak tidak semestinya bermaksud ibu bapa perlu menjadi seorang hafiz atau pakar tajwid. Sokongan yang sederhana tetapi berterusan juga boleh memberi kesan yang besar kepada perjalanan hafazan mereka.
Anak yang sedang menghafaz mungkin melalui pelbagai cabaran seperti sukar mengingati ayat, hilang fokus, penat, kurang motivasi atau berasa kecewa apabila hafalan lama mula lupa. Ketika inilah sokongan keluarga menjadi sangat penting.
1. Wujudkan Suasana Rumah Yang Mesra Al-Quran
Antara langkah pertama untuk menyokong hafazan anak ialah mewujudkan persekitaran rumah yang dekat dengan al-Quran. Jika anak hanya berinteraksi dengan al-Quran ketika berada di sekolah atau maahad tahfiz, mereka mungkin melihat hafazan sebagai satu tugasan akademik semata-mata.
Sebaliknya, cuba jadikan membaca dan mendengar al-Quran sebahagian daripada rutin keluarga. Ibu bapa boleh membaca al-Quran selepas solat, memasang bacaan qari ketika waktu tertentu atau mengadakan sesi membaca al-Quran bersama-sama.
Tidak perlu terlalu lama. Konsistensi lebih penting daripada tempoh yang panjang sehingga anak berasa terbeban.
2. Tetapkan Masa Hafazan Yang Konsisten
Setiap anak mempunyai waktu fokus yang berbeza. Ada yang mudah menghafaz selepas Subuh, manakala ada yang lebih selesa pada waktu petang atau malam.
Dalam menyokong hafazan anak, ibu bapa boleh membantu mengenal pasti waktu yang paling sesuai berdasarkan rutin dan keadaan anak. Elakkan menetapkan sesi hafazan ketika anak terlalu mengantuk, lapar atau baru selesai aktiviti yang memenatkan.
Sebagai contoh, keluarga boleh menetapkan 20 hingga 30 minit selepas Subuh untuk hafalan baru dan beberapa minit pada waktu malam untuk mengulang hafalan lama.
Rutin seperti ini boleh membantu anak memahami bahawa hafazan merupakan sebahagian daripada aktiviti harian mereka.
3. Utamakan Murajaah, Bukan Hafalan Baru Sahaja
Salah satu cabaran besar bagi pelajar tahfiz ialah mengekalkan ayat yang sudah dihafaz. Menghafaz ayat baru memang penting, tetapi hafalan lama juga perlu sentiasa diulang.
Ibu bapa boleh menyokong hafazan anak dengan bertanya tentang jadual murajaah mereka. Tidak semestinya perlu menguji anak setiap hari. Sebaliknya, tanyakan secara santai seperti:
“Surah mana yang sedang ulang hari ini?”
atau
“Hafalan minggu lepas masih okay?”
Pendekatan seperti ini menunjukkan bahawa ibu bapa mengambil berat tanpa menjadikan rumah seperti tempat peperiksaan kedua.
4. Elakkan Membandingkan Anak Dengan Orang Lain
Setiap anak mempunyai kemampuan hafazan yang berbeza. Ada yang mampu menghafaz dengan cepat tetapi memerlukan banyak murajaah. Ada pula yang mengambil masa lebih lama untuk hafalan baru tetapi mampu mengekalkannya dengan baik.
Oleh itu, elakkan ayat seperti:
“Kawan kamu dah hafal lima juzuk.”
“Kenapa adik boleh hafal cepat?”
Perbandingan boleh menyebabkan anak melihat hafazan sebagai satu pertandingan. Sebaliknya, usaha menyokong hafazan anak sepatutnya memberi perhatian kepada perkembangan mereka sendiri.
Jika minggu lalu anak hanya mampu menghafaz setengah halaman tetapi minggu ini sudah mampu menghafaz satu halaman dengan baik, itu juga satu perkembangan yang boleh dihargai.
5. Berikan Pujian Pada Usaha, Bukan Jumlah Hafalan Sahaja
Tidak semua sesi hafazan akan berjalan lancar. Kadangkala anak mengulang ayat berkali-kali tetapi masih terlupa. Dalam situasi seperti ini, ibu bapa perlu berhati-hati dengan reaksi mereka.
Pujilah usaha dan kesungguhan anak.
Contohnya:
“Bagus sebab tetap cuba walaupun ayat ini susah.”
“Ibu nampak hari ini banyak kali ulang. Teruskan.”
Cara menyokong hafazan anak seperti ini boleh membantu mereka memahami bahawa proses menghafaz memerlukan kesabaran. Hafazan bukan semata-mata tentang siapa paling cepat menambah halaman.
6. Jadi Pendengar Hafazan Anak
Ibu bapa yang mampu membaca al-Quran boleh meluangkan sedikit masa untuk mendengar bacaan anak. Jika tidak yakin untuk menyemak tajwid atau kesalahan bacaan, ibu bapa masih boleh menjadi pendengar dan memberikan sokongan moral.
Untuk semakan bacaan yang lebih tepat, anak tetap perlu merujuk guru, ustaz atau ustazah mereka.
Ibu bapa juga boleh meminta anak membaca beberapa ayat yang baru dihafaz. Aktiviti ringkas ini memberi peluang kepada anak untuk mengulang hafalan sambil membina keyakinan membaca di hadapan orang lain.
7. Pastikan Anak Mendapat Rehat Yang Mencukupi
Jadual pelajar tahfiz kadangkala padat kerana mereka perlu mengimbangi hafazan dengan subjek akademik, aktiviti sekolah dan tugasan lain.
Sebab itu, menyokong hafazan anak juga bermaksud menjaga keseimbangan rutin mereka. Anak memerlukan masa untuk tidur, makan, berehat dan melakukan aktiviti lain.
Jangan memenuhi setiap waktu lapang dengan hafazan sehingga anak berasa tertekan. Dalam jangka panjang, rutin yang realistik lebih mudah dikekalkan berbanding jadual yang terlalu ketat.
8. Berkomunikasi Dengan Guru Tahfiz
Ibu bapa dan guru sebaiknya bergerak dalam arah yang sama. Tanya guru mengenai perkembangan hafazan anak, bahagian yang memerlukan perhatian dan cara murajaah yang digunakan di sekolah.
Sebagai contoh, jika guru memaklumkan bahawa anak mempunyai banyak hafalan lama yang perlu diperkuatkan, ibu bapa boleh membantu menyediakan masa tambahan untuk murajaah di rumah.
Kerjasama seperti ini menjadikan proses menyokong hafazan anak lebih tersusun kerana ibu bapa memahami keadaan sebenar anak, bukan hanya berdasarkan jumlah juzuk yang telah dihafaz.
9. Jadikan Doa Sebahagian Daripada Sokongan
Selain menyediakan jadual dan persekitaran yang baik, ibu bapa juga boleh sentiasa mendoakan anak agar diberikan kemudahan dalam menuntut ilmu.
Antara doa daripada al-Quran yang mudah diamalkan ialah:
رَبِّ زِدْنِي عِلْمًا
Rabbi zidni ‘ilma.
Maksudnya: “Wahai Tuhanku, tambahkanlah kepadaku ilmu.”
Doa ini terdapat dalam Surah Taha, ayat 114.
Ibu bapa juga boleh mengajar anak supaya membiasakan diri berdoa sebelum belajar dan menghafaz al-Quran.
Kesimpulan
Perjalanan menjadi penghafaz al-Quran bukan sesuatu yang berlaku dalam sehari. Ia melibatkan ribuan pengulangan, banyak sesi murajaah serta saat anak berasa mudah dan sukar.
Sebab itu, peranan ibu bapa bukan hanya bertanya, “Berapa muka surat dah hafal?”
Peranan yang lebih besar ialah menyediakan suasana yang membantu anak terus mencintai al-Quran. Dalam menyokong hafazan anak, berikan ruang untuk mereka berkembang mengikut kemampuan, raikan usaha kecil dan bekerjasama dengan guru.
Matlamat akhirnya bukan sekadar melihat anak menghafaz banyak ayat, tetapi membantu mereka membina hubungan yang berpanjangan dengan al-Quran.
Bersama Menyokong Perjalanan Pelajar MTQM
Di sebalik rutin pembelajaran dan hafazan Al-Quran, keperluan harian seperti makanan turut memainkan peranan penting dalam perjalanan para pelajar MTQM.
Bagi yang ingin mengetahui lebih lanjut tentang usaha tajaan makanan pelajar, boleh lihat di sini.
